JAK ODKRYĆ HISTORIĘ WŁASNEJ RODZINY? NOWY WIDEOPORADNIK GENEALOGICZNY ARCHIWÓW PAŃSTWOWYCH POMAGA WZIĄĆ UDZIAŁ W KONKURSIE „BEZ KORZENI NIE ZAKWITNIESZ”. OSTATNI DZWONEK NA ZGŁOSZENIE!
Z początkiem marca rozpocznie się etap szkolny jubileuszowej, 5. edycji ogólnopolskiego konkursu genealogicznego „Bez korzeni nie zakwitniesz”, organizowanego przez Archiwa Państwowe i Ministerstwo Edukacji Narodowej. To ostatnie dni, aby szkoły i uczniowie zgłosili swój udział w projekcie, który łączy edukację historyczną z odkrywaniem rodzinnych historii. W przygotowaniach pomoże nowość – kompleksowy wideoporadnik genealogiczny autorstwa Natalii Lipowicz, ambasadorki konkursu, stworzony we współpracy z ekspertami Archiwów Państwowych. Co istotne, decyzją Kuratorów Oświaty konkurs znajduje się na liście konkursów punktowanych, a jego wyniki są uwzględniane w procesie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.
— Skala zainteresowania konkursem mówi sama za siebie. W poprzedniej edycji otrzymaliśmy zgłoszenia z kilkuset szkół, co było rekordem w historii projektu. To dowód, że młodzi ludzie chcą poznawać historię poprzez własne doświadczenia i rodzinne opowieści. „Bez korzeni nie zakwitniesz” pokazuje, że genealogia może być nowoczesną i angażującą formą edukacji, rozwijającą umiejętności badawcze i budującą świadomość dziedzictwa. Udział w konkursie to nie tylko rywalizacja, ale przede wszystkim odkrywanie historii, która zaczyna się najbliżej nas. Jak pokazują poprzednie edycje, konkurs nie kończy się wraz z ogłoszeniem wyników. Zostają rozmowy z dziadkami, odnalezione fotografie, odkryte historie i poczucie zakorzenienia, które młodzi uczestnicy zabierają ze sobą na całe życie — mówi dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.
„Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” to projekt edukacyjny Archiwów Państwowych i Ministerstwa Edukacji Narodowej, adresowany do uczniów klas 4–8 szkół podstawowych i ich nauczycieli. Zadaniem uczestników jest stworzenie drzewa genealogicznego oraz prezentacji, która w nowoczesny i twórczy sposób opowie historię rodziny i pokaże jej związki z lokalną społecznością. Celem inicjatywy jest uwrażliwienie młodzieży na wartość dziedzictwa i pamięci, budowanie szacunku dla przeszłości, a także rozwijanie świadomości tożsamości lokalnej i narodowej. Poprzednia edycja konkursu, rozstrzygnięta w maju 2025 r., okazała się przełomowa – wpłynęły aż 684 prace z 370 szkół podstawowych. Wyłoniono aż 17 laureatów, a uczestnicy zaprezentowali m.in. cyfrowe drzewa genealogiczne, rodzinne podcasty i filmy dokumentalne, a także stare fotografie ożywione z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Jubileuszowa edycja od początku zapowiadała się szczególnie. Konkurs przeszedł wizualną metamorfozę. Nowe logo, świeże i nowoczesne, jeszcze mocniej podkreśla jego energię i otwarcie na młodych. Ale nie tylko identyfikacja graficzna jest w tym roku inna – organizatorzy wprowadzają etap szkolny. To właśnie w szkołach, między 9 a 16 marca 2026 r., komisje złożone z nauczycieli będą oceniać prace, decydując, które z nich trafią do wojewódzkiego etapu rywalizacji.
Po raz pierwszy w historii konkurs ma swoją Ambasadorkę – została nią Natalia Lipowicz, genealogiczna influencerka i autorka popularnego bloga „Po leniwemu”, obserwowanego przez dziesiątki tysięcy osób. I to właśnie ona wraz z ekspertami z Archiwów Państwowych przygotowała najciekawszą nowość tegorocznej edycji: kompleksowy wideoporadnik genealogiczny. To pierwszy w historii konkursu tak obszerny materiał edukacyjny, który w sposób uporządkowany prowadzi uczestników przez wszystkie etapy przygotowania pracy konkursowej.
Rozpoczynający się na początku marca etap szkolny oznacza, że to właśnie teraz jest kluczowy moment na zgłoszenie udziału. Pierwszym etapem konkursu jest etap szkolny – trwa od 9 do 16 marca 2026 r.
Archiwa Państwowe wraz z Ministerstwem Edukacji Narodowej zachęcają szkoły, nauczycieli i rodziny do skorzystania z dostępnych materiałów, odwiedzenia Archiwów Państwowych, obejrzenia wideoporadnika i podjęcia genealogicznego wyzwania.
Koordynatorami tegorocznej edycji są Archiwum Państwowe w Białymstoku oraz Archiwum Państwowe w Suwałkach, które wspólnie przygotują również finał wydarzenia.
Wideoporadnik można obejrzeć tutaj: https://youtu.be/7Hk2eXcvOlQ?si=4cW28Guz0pTeXykx
Więcej informacji oraz szczegółowy harmonogram konkursu na www.archiwarodzinne.gov.pl/konkurs
Patronat Honorowy: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.